Kruispunt: Alleen op de wereld

"Ik wil vechten voor een beter leven. Met alles wat mijn moeder me heeft geleerd heb ik wel de moed om het te doen." Aan het woord is de nu 18-jarige Said. Als jongen van 14 vluchtte hij moederziel alleen uit Libië. Op het moment dat daar de oorlog uitbrak zat hij intern op een voetbalcampus in Tripoli en kon niet meer terug naar zijn ouderlijk huis. Hij vluchtte met een boot naar Italië en is sindsdien op zoek naar zijn moeder zoals te zien in de uitzending van Kruispunt (zondag 27 september, 23.05 uur, NPO 2).

Said is een van de duizenden minderjarige jongeren die alleen op de vlucht zijn. Jaarlijks komen er alleen al in Pozzallo, een havenplaats op Sicilië, zo’n 18.000 aan. Ook zij maken in bootjes de gevaarlijke oversteek naar Europa. Ze dobberen vaak dagenlang op zee zonder voedsel. Het gaat om een kwetsbare groep die daar onder andere door de vluchtelingenorganisatie Terre des Hommes opgevangen wordt om te voorkomen dat ze in het criminele circuit of de prostitutie belanden. Ze worden krijgen onderwijs en begeleiding om hun leven hier voort te zetten.

Kruispunt-verslaggever Sandra Meijer was op Sicilië. Ze was in de haven toen er een Frans marineschip binnenvoer dat vluchtelingen had opgepikt, een dagelijks terugkerend tafereel. “De Italiaanse autoriteiten hebben hier al jaren mee te maken. De opvang is dan ook een geoliede machine geworden. Vrijwel in elke stad op Sicilië is wel een opvangcentrum te vinden.”

Meijer zag de vluchtelingen van boord komen: "Ter plekke realiseer je je hoe jong deze kinderen eigenlijk zijn. Ik zag jongens die niet ouder waren dan 12, 13 jaar. Ze zijn vaak door hun familie gestuurd in de hoop dat zij genoeg geld kunnen gaan verdienen om de familie te onderhouden. Sommigen willen doorreizen naar familie, maar de meesten worden over Italië verspreid."

Er zijn tal van hulporganisaties actief op Sicilië. Kruispunt was op bezoek bij een project van Terre des Hommes speciaal voor minderjarige vluchtelingen. Ze krijgen Italiaanse les, maar ook psycho-sociale hulp om te verwerken wat ze hebben meegemaakt.

"Puberteit is een luxe die wij ons in Europa ons kunnen permitteren. Ze moeten al heel jong volwassen zijn. Maar als ze hier komen zie ik dat het toch echt nog kinderen zijn die hun moeder vreselijk missen. Het is een drama", vertelt pyscholoog Giancardo Tirendi, werkzaam in een opvangtehuis op Sicilie.

Kruispunt: Alleen op de Wereld, zondag 27 september, 23.05 uur, NPO 2.