Kruispunt: De kerk gaat uit!

Het lijkt onvermijdelijk: de komende jaren zullen niet tientallen maar honderden kerken hun deuren moeten sluiten. Steeds meer parochianen  zullen met pijn in het hart afscheid moeten nemen van hun zo geliefde kerk. KRO Kruispunt reist in de uitzending van zondag 11 oktober (23.00 uur, NPO 2) af naar de Achterhoek.

In de achterhoek zijn kerk en dorp  generaties lang met elkaar verbonden. Maar aan die vanzelfsprekende band komt een einde. Veel van de Rooms Katholieke kerken moeten de komende jaren de deuren sluiten. In de dorpen wonen minder mensen en de mensen die er nog wonen, gaan minder naar de kerk.

Zo is er de Verrijzenisparochie in de gemeente de Oude IJsselstreek.  Van de elf kerken moeten er acht sluiten.  De parochianen moeten voortaan naar de kerk in een naburig dorp.  Soms maar een paar kilometers verderop, maar in de beleving vaak een wereld van verschil.

Leo Bolwerk is al jaren als koster actief in de H.H Petrus en Pauluskerk in Breedenbroek.  Zijn kinderen zijn er gedoopt, deden hun eerste communie en zijn er gevormd. Maar nu moet zijn kerk dicht. Leo Bolwerk: “Als je ziet wat er allemaal in de kerk zit, het zijn allemaal grijze koppen he. We hebben een groot verleden, maar weinig toekomst.”

Volgens cultuurtheoloog Frank Bosman heeft Leo Bolwerk, hoe triest ook, gelijk. Volgens hem zullen de komende jaren niet tientallen, maar zelfs honderden kerken hun deuren moeten sluiten. Volgens hem is een grote groep kerkbezoekers ouder dan 70 en het ziet er niet naar uit dat er aanwas is van onderaf. Hij ziet dat er kerken zijn waar ’s zondags nog maar 60 mensen komen.  “Dat is niet meer vol te houden”, aldus Bosman.

Toch wil niet iedereen zich neerleggen bij deze situatie. Een brief van november vorig jaar waarin kardinaal Eijk voorspelt dat er in 2030 nog maar 20 van de 300 kerken in het aartsbisdom open zullen zijn, levert veel protest op. Vooral op plekken waar mensen al jaren zelf de vieringen verzorgen en waar parochianen ook zelf voorgaan. Zoals in de Martinuskerk in Megchelen.

Het is de bedoeling dat alle parochianen van de Verrijzenisparochie, dus ook die van Megchelen, naar de kerk in Ulft gaan. Dat is één van de weinige kerken die open blijft. Niet ver weg, maar toch. Gert Snelting: “Ik denk dat de mensen zich bij het dorp betrokken voelen en niet bij Ulft. We zijn een hele hechte gemeenschap en daar speelt de kerk in een belangrijke rol in. Bij lief en leed. “

Niet alleen godsdienstig, ook sociaal is de dorpskerk dus van belang. Leo Bolwerk uit Breedenbroek: “De gemeenschap valt uit elkaar op deze manier en dat is jammer voor het dorp. Het hart is weg. En het is niet alleen de kerk. Er is al zoveel weg gegaan. De winkels zijn weg, het cafe is weg en nu de kerk...”

Pastoor Peter Ambting moet de sluiting in goede banen leiden. Geen makkelijke klus. “Voor mij is het dubbel. Verstandelijk weet ik wel dat ik dit moet doen. Maar gevoelsmatig doet mij dit wat. Ik zie wat het met mensen doet. Generaties lang hebben mensen in een kerk geboorte, rouw en trouw beleefd en dan moet zo’n kerk sluiten. Dat doet pijn.“

KRO Kruispunt, De kerk gaat uit, zondag 11 oktober om 23.00 uur op NPO 2.