Kruispunt: De God van Juliana

Religie is de rode draad geweest in het leven van Juliana. Dat blijkt uit de biografie ‘Juliana, Vorstin in een mannenwereld’, die in november 2016 verscheen. Biografe Jolande Withuis noemt religie ‘een van de weinige constanten in haar overigens grillige leven’.
Maar waar geloofde Juliana in? En hoe gaf ze vorm aan haar geloof?

Als het gaat over het geloofsleven van Juliana, gaat het al snel over Greet Hofmans en de ‘Baarnse Kring’, de vriendenkring rondom Hofmans en Juliana, die vanaf 1951 spirituele bijeenkomsten, op het Oude Loo organiseerde. De Oude Loo-conferenties, waar in allerlei toonaarden een door God geleide samenleving werd voorgestaan, waren zeer omstreden. ‘Sektarisch’, ‘fanatiekelingen’, staat ook in Withuis’ boek, bij monde van verschillende betrokkenen. Toch werd er, volgens historicus Han van Bree, veel minder zweverig en vaag gedaan dan vaak gedacht wordt. Hij bestrijdt het algemeen aangenomen idee dat de Baarnse Kring rondom Hofmans ‘een sekte’ was.

Naast Withuis en Van Bree in Kruispunt ook drie dominees die Juliana hebben gekend en met haar van gedachten hebben gewisseld over uiteenlopende religieuze en spirituele onderwerpen. ‘Ze had een brede spirituele belangstelling’, ‘ze had een ondogmatisch geloof.’ Ook reïncarnatie paste daar in. Dominee Welmet Hudig, die in 2004 de uitvaartdienst van Koningin Juliana leidde: ’Ze geloofde in reïncarnatie zoals je in de evolutie gelooft. De ontwikkeling van de geest, de vervolmaking van de geestelijke mens. Dat paste heel erg bij haar, ze wilde dat iedereen verlost wordt en elk mens uiteindelijk tot God komt. Reïncarnatie als tweede kans, zo zag ze het.’

Jolande Withuis stelt in haar boek dat Juliana’s religiositeit samenhing met de tegenslagen in haar leven: 'Naarmate zij meer met het leven worstelde, nam haar religiositeit toe'. Vast staat in ieder geval dat Juliana de Amerikaanse presidentsvrouw Eleanor Roosevelt ooit toevertrouwde dat de overtuiging dat alles geschied naar Gods wil, hielp haar om de lasten van het leven te dragen.

Deze uitzending is eerder uitgezonden in november 2016.

Kruispunt, zondag 28 mei om 23.05 uur bij de KRO op NPO 2.