Kruispunt: De lente begint in Limburg

Het spook van de krimp waarde door Limburg. De randen van Nederland hebben te maken met leegloop en leegstand. De provincie lijkt niet meer mee te tellen. Terwijl heel Nederland profiteerde van de kolen uit de mijnen, stonden na de sluiting duizenden Limburgers er alleen voor. Kruispunt bezoekt de wijk Heilust in Kerkrade, waar we drie jaar geleden ook waren. Toen lag de buurt er vervallen bij. Tientallen dichtgetimmerde huizen en bouwvallige flats stonden op de nominatie om gesloopt te worden en ook de katholieke kerk moest de deuren sluiten. Maar er werd hard gewerkt aan het project ‘Kerkrade-West wint aan ruimte’. Hoe is het nu met de bewoners van Heilust en wat is er geworden van de mooie toekomstplannen?

Ze kijken uit op een park met wat bomen. De vervallen huizen die drie jaar geleden het uitzicht vormden van Maritta en Theo Smeets zijn uit hun blikveld verdwenen. Dat is vooruitgang, vinden ze. Een van de dochters van het gezin Smeets gaat dit jaar trouwen, maar in de vertrouwde kerk kan dat niet meer. Die staat nog steeds leeg te wachten op een tweede leven. Elders in de wijk is de oude speeltuin omgetoverd tot een moestuin voor de hele buurt. Iedereen uit Heilust mag hier meehelpen met het zaaien en oogsten van groenten.

Ook aan de carnavalsverenigingen is de leegloop niet voorbij gegaan vertelt Esmeralda Vroomen, terwijl haar broer John de laatste hand legt aan de praalwagen van hun vereniging ‘Kammauw ülle’ (Uilen met pit). Hoewel de bevolking van Heilust gekrompen is, blijft ‘Vastelaovund’ een verbindende factor waar de inwoners van de wijk het hele jaar mee bezig zijn.

Een ander, positief geluid komt van Jan Latten, van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Hij is geboren en getogen in mijnwerkersdorp Eygelshoven, vlakbij Kerkrade. Hij steekt voorzichtig de loftrompet af over de provincie. Uit zijn cijfers zou blijken dat de crisis goeddeels voorbij is en dat de provincie toekomst heeft. De Nedcar autofabriek in Born was een paar jaar geleden bijna failliet, maar heeft een doorstart gemaakt en draait op volle toeren. Er komen honderden banen bij om de productie van een elektrische BMW mogelijk te maken. Maastricht heeft net een ondertunnelde snelweg gekregen. En in Heerlen heeft het centrum een grote metamorfose ondergaan. Architect en kunstenaar Michel Huisman loodst ons vol trots door ‘zijn’ Maankwartier. Bij het ontwerp liet hij zich inspireren door mijnwerkers en religieuze symbolen. De oorspronkelijke plannen van glas en staal maakten Huisman zo boos dat hij zelf een voorstel deed voor het project. Met zijn Maankwartier verbindt hij de stadsdelen met elkaar.

In de wijk Heilust in Kerkrade blijkt dat goed nieuws en grote projecten niets afdoen aan het totale gebrek aan vertrouwen in politiek Den Haag. Na jaren in de steek te zijn gelaten hebben Limburgers geleerd om op eigen benen te staan en het te redden zonder bemoeienis van de landelijke overheid. En dat terwijl binnenkort wordt gevierd dat Limburg 150 jaar geleden deel werd van Nederland.

Kruispunt: De Lente begint in Limburg, zondag 5 maart om 22.40 uur op NPO 2.