Kruispunt: Scheuren in de Ziel

Tranen van opluchting bij Abeline de Boer. Na een jarenlang gevecht met de NAM kunnen zij en haar man Ide, een Gronings bakkersechtpaar uit Uithuizen, eindelijk hun winkel sluiten. De gasbevingen hebben hun bakkerij en woonhuis zodanig verwoest dat het pand onverkoopbaar is geworden. Daarmee ging hun pensioen in rook op. Letterlijk zaten zij gevangen in hun eigen bakkerij. Ide de Boer is al dik in de zeventig, maar moest elke nacht noodgedwongen brood blijven bakken. Abeline maakte zich vreselijk ongerust over de gezondheid van haar man en ging 's nachts wel eens stiekem kijken of hij niet op de grond lag.

Deze zomer kwam de NAM over de brug met een financieel aanbod. Bij lange na is dat niet wat het pand werkelijk waard is, maar het bakkersechtpaar heeft geen keus. Ze moeten het er mee doen.

Deze zomer ging Kruispunt naar Groningen en sprak naast het bakkersechtpaar ook akkerbouwers Jan en Ellen Schuttenbeld. 'Er zit een sluipmoordenaar onder de grond in Groningen', zegt Ellen. 'Hij verwoest niet alleen onze huizen, maar ook onze levens'. De vele bevingen hebben onherstelbare schade aan het akkerbouwbedrijf van Jan en Ellen veroorzaakt en de NAM probeert de verantwoordelijkheid van zich af te schuiven. Jan, een nuchtere Groninger zakte in het najaar door zijn benen en Ellen moest tijdelijk haar baan opzeggen, omdat de spanning ondraaglijk was geworden. Ellen zocht professionele hulp bij psychologe Janneke Hollander. Zij ziet veel moedeloze Groningers op haar spreekuur verschijnen en schetst een doemscenario als de NAM de slachtoffers niet serieus gaat nemen.

Dat wordt bevestigd door het nieuwste onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen, dat begin juli werd gepresenteerd. Daaruit blijkt dat de schade en de moeizame afwikkeling daarvan, leidt tot steeds meer gezondheidsklachten.Het belemmert mensen in toenemende mate in hun werk en dagelijks leven.

Dominee Jitse van der Wal uit Appingedam, voorzitter van het platform Kerk en Aardbeving,  ziet het elke dag: de woede van Groningers over het onrecht dat hen wordt aangedaan leidt vaak tot overspannenheid en burn-outs. ‘Er zijn scheuren in mensen ontstaan die veel erger zijn dan de scheuren in stenen. Ik heb hier als dominee leren vloeken, over zoveel onrecht.’

Kruispunt over Scheuren in de Ziel, 3 september, NPO 2, 23.05 uur.