Kruispunt: Wie niet rijk is, moet slim zijn

In een onopvallend buurtcentrum in Utrecht komt elke week een bijzonder klasje bijeen, waar zo’n vijftien mensen van verschillende leeftijden en culturele achtergronden. Ze zijn allemaal opgegroeid in armoede en de meesten zitten daar ook nog steeds in. Ze weten hoe het is elk dubbeltje te moeten omdraaien, schulden te hebben en alle problemen die daaruit voortvloeien. En mede daarom hebben ze vaak geen diploma’s op zak. Daarvoor zijn ze hier bijeen: ze volgen een opleiding die opleidt tot een nieuw beroep: ervaringsdeskundige in armoede. In Kruispunt een portret van deze bijzondere klas.

 

Iedereen in de klas heeft zo zijn eigen ervaringen met de reguliere hulpverlening, en die zijn lang niet allemaal positief. Ze voelen zich vaak niet begrepen. Docent Christiaan de Bruin: ‘Ze kijken naar wat je bent, wat er verkeerd gaat en wat je verkeerd doet en daar moet je dan aan werken. Ze kijken niet naar hoe je zo geworden bent en welke last uit het verleden je meedraagt. Als die rugzak niet leeg is, wordt het moeilijk je te concentreren op je toekomst.’

 

Een belangrijk onderdeel van de opleiding is dan ook het verwerken van de eigen ervaringen. Pas dan kun je die gebruiken om anderen te helpen, samen met een hulpverlener.

 

Armoedebestrijding

Wie zelf ergens mee heeft geworsteld, kan zijn eigen ervaringen gebruiken om anderen te helpen. Dat is het idee achter de inzet van ervaringsdeskundigen. Ervaringskennis wordt, naast wetenschappelijke- en vakkennis, erkend als een belangrijke vorm van kennis. In de verslavingszorg en psychiatrie wordt daar al langer gebruik van gemaakt, maar in de armoedebestrijding is het nieuw. In 2015 startte in Veendam de eerste opleiding, afgelopen najaar volgden Amsterdam en Utrecht.

 

Kruispunt praat met jongste deelnemer Kaisha (22) over haar leven en haar familie, die al generaties lang in armoede leeft. Kaisha, die een zoontje van twee heeft, is vastbesloten die cirkel te doorbreken. En we zien Jessica, die stage loopt bij Buurtteams Utrecht. Zij gaat mee op huisbezoek bij een cliënt die veel moeite heeft om rond te komen. Wie arm is moet slim zijn: Jessica heeft veel ideeën over hoe je creatief om kunt gaan met weinig geld. Over twee jaar krijgen de studenten hun MBO-diploma. Ze mogen zich dan officieel ‘ervaringsdeskundige in armoede en sociale uitsluiting’ noemen.

 

Kruispunt, zondag 5 februari om 22.35 uur op NPO 2