100ste uitzending De Monitor

Onderzoeksprogramma De Monitor (KRO-NCRV) begint het nieuwe seizoen op 30 januari met de 100ste uitzending. Tevens verhuist De Monitor van de zondag naar de dinsdag. De eerste aflevering is van vier jaar geleden en sindsdien heeft het programma research gedaan naar thema's die spelen in onze samenleving. Aan de hand van tips gaat presentator Teun van de Keuken op zoek naar de oorsprong van de misstanden, wie daarvoor verantwoordelijk zijn en welke oplossingen mogelijk zijn. 

De Monitor is uniek in opzet omdat de redactie werkt middels crowdsourcing, onderzoek doen aan de hand van tips en ervaringsverhalen van het publiek, en dat vertaalt naar televisie en online verhalen. Daarnaast geeft De Monitor op de website inzicht in het researchproces. Op deze manier kunnen tipgevers en geïnteresseerden zien wat de stand van zaken is in een onderzoek voordat er al een uitzending is. Ook hierin kan De Monitor gezien worden als een journalistieke pionier. Deze aspecten hebben het programma de afgelopen jaren op de kaart gezet. Dat heeft gezorgd voor nationale- en internationale erkenning (geselecteerd voor het INPUT-festival in Tokyo en Kopenhagen TV-festival) van vakbroeders in de journalistiek en nominaties voor belangrijke onderzoeksprijzen (De Tegel en De Loep). En het meest belangrijke: impact. De Monitor heeft diverse thema’s belicht die uiteindelijk er ook voor hebben gezorgd dat er verandering is gekomen. 

Presentator Teun van de Keuken: "Met De Monitor bereiken we mensen die anders geen stem zouden hebben. Je ziet dat er in ons zo georganiseerde Nederland, toch mensen zijn die vastlopen in het systeem. Die vermalen worden tussen de raderen van de bureaucratie en niet meer weten hoe ze hieruit kunnen komen. Het is enorm bevredigend dat we met De Monitor niet alleen deze mensen aan het woord kunnen laten, maar ook de systeemfouten kunnen aantonen en zelfs kunnen aanpakken."

Enorme boete
Eén van de meest opvallende tips van de afgelopen jaren was in het onderzoek naar de sociale dienst. De Monitor werd benaderd door een oma die een enorme boete kreeg van de gemeente Amsterdam omdat ze op haar kleinkinderen had gepast. De vrouw kreeg van haar eigen kinderen daar wat boodschappen voor terug. Maar omdat oma een uitkering had, zag de sociale dienst dat als inkomen. Wat volgde was een enorme boete die gelijk stond aan de uitkering die de vrouw jaren lang had gekregen en ook volledig moest terugbetalen. Een rekening van tienduizenden euro’s. En dat voor het oppassen op je eigen kleinkinderen. Kamerleden riepen minister van Sociale Zaken Asscher op het matje. Die tikte vervolgens de Nederlandse gemeenten op de vingers dat ze in dit soort gevallen de regels niet te rigide moesten uitvoeren en dat in Nederland opa’s en oma’s natuurlijk niet beboet moeten worden voor omgang met hun kleinkinderen. De boete van de oma werd nagenoeg helemaal kwijtgescholden. 

Reuring
Een ander onderzoek dat veel reuring veroorzaakte was het dossier Digitaal Doolhof. Hierin lag de focus op het digitale beleid van de overheid. Door fouten bij de Belastingdienst en bij Nederlandse gemeenten werden diverse mensen de dupe van fraude. Zo kon het zijn dat iemand zich zomaar op jouw adres kon inschrijven, wat tot allerlei vervelende financiële situaties kon leiden. Problemen die volgens de overheid getackeld zouden worden. De omvang zou meevallen. Om een punt te maken hoe makkelijk het is om te frauderen, heeft Teun van de Keuken zich ingeschreven op het woonadres van verantwoordelijk minister Plasterk. Moeiteloos. De presentator confronteerde de minister op diens woonadres met het feit dat hij nu ook officieel op dit adres woonde. Een pijnlijke situatie die er uiteindelijk wel voor zorgde dat het voortaan veel moeilijker is om je zomaar in te schrijven op een ander adres. 

Andere opvallende onderzoeken die nationaal nieuws opleverden en op de politieke agenda kwamen:
- Verwarde Mensen, waarin de politie bij monde van de Amsterdamse korpschef Aalbersberg vertelde niet langer verantwoordelijk te willen zijn voor het opvangen van deze groep mensen. Zowel minister Van der Steur (Justitie) als minister Schippers (VWS) moesten in de kamer uitleg geven.
- Politie-aangifte: De Monitor liet zien hoe jaarlijks duizenden aangiftes bij de politie niet worden verwerkt vanwege de te grote werkdruk bij agenten.
- PGB-fraude: hoe zorgaanbieders misbruik maken van geld dat bedoeld is voor jongeren die dat hard nodig hebben. 

De Monitor, vanaf dinsdag 30 januari elke dinsdag om 21.25 uur NPO 2.