De Monitor: Ingrijpen of niet - wat moeten we aan met de wilde natuur in Nederland?

Er heerst veel verdeeldheid over wilde dieren in Nederland. De Monitor gaat aan de hand van de situatie rond de grazers in de Oostvaardersplassen, overlast door het teveel aan bevers in Limburg én de komst van de wolf op zoek naar het antwoord op de vraag: wat willen we met wilde natuur in ons land?

Na een jaar vol onrust is afgelopen december het eerste schot gelost in de Oostvaardersplassen. Ruim 1800 edelherten zullen worden afgeschoten, om te voorkomen dat er weer een conflict ontstaat over het bijvoeren van de dieren. De strijd tussen natuurliefhebbers laat zien hoe verschillend de opvattingen kunnen zijn over wat natuur is en hoe we daarmee om moeten gaan. Volgens ecoloog Han Olff (Rijksuniversiteit Groningen) is dat een slechte ontwikkeling: ‘Ik ben bang dat de Oostvaardersplassen als een precedent gaat gelden (…) en dat er geen plaats meer is voor natuur die zomaar haar eigen gang gaat’.

Bever

De grote grazers in de Oostvaardersplassen zijn daar door de mens neergezet. Maar de dieren zijn zich snel gaan voortplanten en inmiddels vinden we de populatie uit de hand gelopen. Hetzelfde is gebeurd met de bever in Limburg. Vijftien jaar geleden was de bever bijna uitgestorven in ons land en om de populatie weer extra te laten groeien zijn er tientallen bevers in het gebied uitgezet. In plaats van de 500 bevers waarvoor plek was, zijn er in de provincie Limburg inmiddels 1000 bevers en zijn de Limburgers een stuk minder blij met het dier. Ze zorgen namelijk voor problemen met het waterpeil. De kosten van de overlast door de bever zijn inmiddels opgelopen tot 700.000 euro in het afgelopen jaar. ‘Limburg barst uit zijn voegen qua bevers,’ aldus Har Frenken van het waterschap. Daarom is besloten om ook de bever af te schieten.

De wolf

De bever en de grote grazers zijn door de mens uitgezet, en de situatie loopt uit de hand. Maar hoe gaan we om met dieren die uit zichzelf naar ons toekomen? Op dit moment zijn er drie wolven in Nederland. Europarlementariër Annie Schreijer-Pierik (CDA) komt op voor bange boeren die vrezen voor hun vee en wil dat de beschermde status van het dier wordt opgeheven, zodat óók de wolf afgeschoten kan worden. Maar de wolf zou ook een oplossing kunnen zijn voor de eerder genoemde problemen. Ecoloog Hugh Jansman stelt dat het dier juist een aanwinst kan zijn in de Nederlandse natuur. ‘De wolf heeft een enorm cascade effect in het hele ecosysteem. Ecologisch gezien kan hij een geweldige rol spelen in ons land en de problemen die we met natuur beleven.’

Uitzending

De Monitor over Wilde Natuur in Nederland is aanstaande zondag 10 februari te zien bij KRO-NCRV om 22.40 uur op NPO 2.